Yazar: 2K Karavan Ekibi · Yayın: 29 Eylül 2026 · Son güncelleme: 29 Eylül 2026
Karavanda tek bir elektrik sistemi yoktur, iki ayrı sistem vardır. Aküden beslenen 12V sistem aydınlatmayı, su pompasını, buzdolabını ve fanları çalıştırır. Şebekeden ya da inverterden gelen 220V sistem ise klima, kettle ve saç kurutma makinesi gibi güçlü cihazlar içindir. Doğru tesisat için önce cihazlarınızın günlük tüketimini hesaplar, aküyü ve şarj kaynaklarını buna göre seçer, kabloyu ve sigortayı da akıma göre boyutlandırırsınız.
Bu yazıda bu adımları rakamlarla anlatıyoruz: hangi cihaz hangi voltajla çalışmalı, günde kaç Ah harcanır, kaç Ah akü gerekir, güneş paneli ve şarj cihazı nasıl seçilir, kablo kesiti kaç mm² olmalı.
| 12V sistem (DC) | 220V sistem (AC) | |
|---|---|---|
| Enerji kaynağı | Karavan aküsü | Kamp alanı prizi, jeneratör veya inverter |
| Çalıştırdığı cihazlar | LED, su pompası, kompresörlü buzdolabı, fan, dizel ısıtıcı, USB | Klima, kettle, mikrodalga, saç kurutma, şarj cihazı |
| Tipik güç | 2–60 W arası küçük tüketiciler | 800–2.000 W arası büyük tüketiciler |
| Şebeke olmadan | Aküyle çalışmaya devam eder | Ancak inverter varsa, aküden çekerek çalışır |
| Güvenlik | Sigorta ve doğru kablo kesiti | Kaçak akım rölesi, sigorta ve topraklama |
Kısacası 12V sistem karavanın omurgasıdır, her gün ve her yerde çalışır. 220V sistem ise şebekeye bağlıyken ya da kısa süreliğine inverterle kullanılır. Avrupa üretimi karavanların çoğunda fabrikadan bir 12V dağıtım ve şarj ünitesi gelir. Şebekeye bağlandığınızda aküyü bu ünite şarj eder.
Kural basit: Sürekli ya da uzun süre çalışan cihazlar 12V olmalı. Kısa süre çalışan ama çok güç çeken cihazlar 220V'ta kalmalı.
| Cihaz | Yaklaşık güç | Önerilen sistem |
|---|---|---|
| LED spot (adet) | 2–5 W | 12V |
| Su pompası / hidrofor | 40–60 W (kısa süreli) | 12V |
| Kompresörlü buzdolabı (40–90 L) | 40–60 W çalışırken | 12V |
| Tavan fanı / fanlı hek | 15–30 W | 12V |
| Dizel ortam ısıtıcı (çalışırken) | 12–25 W | 12V |
| 12V TV | 30–50 W | 12V |
| Tavan kliması | 900–1.300 W | 220V (şebeke) |
| Kettle | 1.500–2.000 W | 220V (şebeke) |
| Mikrodalga | 800–1.200 W | 220V (şebeke veya büyük inverter) |
| Saç kurutma makinesi | 1.000–2.000 W | 220V (şebeke) |
Klimayı ve kettle'ı aküden inverterle çalıştırmak teknik olarak mümkündür, ama akü kapasitesini birkaç saatte bitirir. Kaç watt inverterin neyi çalıştırdığını Karavan İçin Kaç Watt İnverter Gerekir? yazımızda ayrıntılı anlattık.
Her cihaz için güç (W) ile günlük çalışma süresini (saat) çarparsınız ve sonuçları toplarsınız. Bulduğunuz Wh değerini akü voltajına (12,8V) bölerseniz günlük Ah ihtiyacınızı bulursunuz. İki kişilik, şebekesiz bir kamp günü için örnek:
| Cihaz | Hesap | Günlük tüketim |
|---|---|---|
| 4 adet LED | 4 × 5 W × 5 saat | 100 Wh |
| Kompresörlü buzdolabı | Gün boyu aralıklı çalışma | 450 Wh |
| Su pompası | 50 W × 0,5 saat | 25 Wh |
| Fan | 30 W × 4 saat | 120 Wh |
| 12V TV | 40 W × 3 saat | 120 Wh |
| Telefon ve laptop şarjı | — | 100 Wh |
| Toplam | 915 Wh ÷ 12,8 V | yaklaşık 72 Ah/gün |
Bu tabloyu kendi cihazlarınızla doldurun. Tabloda buzdolabı en büyük kalemdir. Yazın sıcak havada buzdolabının tüketimi bu değerin üzerine çıkabilir.
Akünün etiketteki kapasitesinin tamamını kullanamazsınız. Jel ve AGM akülerde ömrü korumak için kapasitenin en fazla yarısı kullanılır. LiFePO4 lityum akülerde ise kapasitenin yüzde 80–90'ı rahatça kullanılabilir.
Yukarıdaki 72 Ah'lik günlük tüketim için:
Lityum akü aynı kullanılabilir enerjiyi yaklaşık yarı ağırlıkla verir, binlerce döngü dayanır ve voltajı deşarj boyunca düşmez. Örneğin SD Energy 12V 200Ah LiFePO4 akü 2.560 Wh enerji depolar. Bu, yukarıdaki örnek tüketimle yaklaşık iki buçuk gün demektir. Lityum akülerin teknik ayrıntılarını LiFePO4 teknik rehberimizde anlattık. Tüm modeller Akü kategorisinde.
Jelden lityuma geçerken şarj cihazının ve araç şarjının lityum profiline uygun olması gerekir. Eski şarj ünitesi lityumu tam dolduramayabilir ya da yanlış voltajla şarj edebilir.
Karavan aküsünü üç yoldan şarj edebilirsiniz:
Türkiye'de yaz aylarında bir panelden günde ortalama 4–5 saatlik tam güç verimi alınır. Kayıplarla birlikte 175W'lık bir panel yazın günde yaklaşık 550–650 Wh üretir, kışın ise bu değer üçte bire düşer. Örnekteki 915 Wh'lik günlük tüketimi yazın karşılamak için yaklaşık 300–350W panel gerekir. Bu da iki adet Sunman 175W esnek panel demektir.
Panel gücünü akü voltajına bölerseniz yaklaşık şarj akımını bulursunuz: 350W ÷ 12V ≈ 29A. Bu güç için Victron SmartSolar 100/30 MPPT uygundur; 12V sistemde 440W'a kadar panel bağlanabilir. Tek bir 175W panel içinse 100/20 model yeterlidir. Panel ve MPPT seçenekleri Güneş Enerji Sistemi kategorisinde.
12V sistemde en sık yapılan hata ince kablo kullanmaktır. Düşük voltajda akım yüksek olduğu için ince kablo hem ısınır hem de voltaj düşürür. Buzdolabı durup kalkar, pompa zayıflar, ısıtıcı ateşleme hatası verir. Aşağıdaki tablo, 12V sistemde yüzde 3 voltaj düşümüne göre hazırlanmıştır. Mesafe akü ile cihaz arasındaki tek yön kablo boyudur.
| Cihaz akımı | Örnek cihaz | 2 m'ye kadar | 5 m'ye kadar |
|---|---|---|---|
| 5 A | LED hattı, fan | 1,5 mm² | 2,5 mm² |
| 10 A | Su pompası, TV | 2,5 mm² | 6 mm² |
| 20 A | Buzdolabı hattı, MPPT çıkışı | 4 mm² | 10 mm² |
| 30 A | Şarj cihazı, MPPT 100/30 | 6 mm² | 16 mm² |
İnverter kabloları ayrı bir konudur. 12V'ta 1.000W'lık bir inverter yaklaşık 100A çeker. Bunun için en az 25 mm², 2.000W için 50 mm² kablo kullanın ve inverteri aküye 1,5 metreden uzak koymayın. Hazır kablolar Karavan Elektrik Kablosu kategorisinde.
Sigortanın görevi cihazı değil kabloyu korumaktır. Her hattın başına, cihaz akımının yaklaşık 1,25 katı değerde ve kablonun taşıyabileceği akımı geçmeyen bir sigorta koyun. Akünün artı kutbuna da, mümkün olduğunca yakın, ana hattı koruyan bir ana sigorta takın. Bu sigorta kısa devrede kabloyu yanmaktan kurtaran tek şeydir.
Karavanın dışındaki 220V giriş soketi kamp alanındaki direğe bağlanır. Dikkat edilecekler:
Not: "Karavan elektrik tesisatı" diye aranan konulardan biri de çekici araç ile karavan arasındaki 7 ya da 13 pinli soket bağlantısıdır. Bu tesisat karavanın stop, sinyal ve fren lambalarını çalıştırır. Aracınıza özel tesisat setleri Elektrik Tesisatları kategorisinde.
Tüm karavan enerji ürünlerine Karavan Enerji Ürünleri kategorisinden, şebekesiz kampta elektriğin nasıl sağlanacağına ise Kamp Yaparken Elektrik Nasıl Sağlanır? yazımızdan bakabilirsiniz.
İkisi birlikte kullanılır. Aydınlatma, su pompası, buzdolabı ve fan gibi sürekli çalışan cihazlar aküden beslenen 12V sistemde olmalı. Klima, kettle ve saç kurutma gibi yüksek güçlü cihazlar ise şebekeye bağlıyken 220V ile çalıştırılmalı.
İki kişilik bir karavanda günlük tüketim genellikle 60–90 Ah arasındadır. Bu tüketim için 1 gün şebekesiz kalmak isterseniz 150 Ah jel ya da 100 Ah lityum akü, 2 gün için 300 Ah jel ya da 200 Ah lityum akü yeterli olur.
Günde 900 Wh civarında tüketen bir karavan için yazın 300–350W panel yeterlidir. 175W'lık bir panel Türkiye'de yazın günde yaklaşık 550–650 Wh üretir, kışın ise bu değer üçte bire düşer.
Kablo kesiti akıma ve mesafeye göre seçilir. 12V'ta 10A'lik bir cihaz için 2 metreye kadar 2,5 mm², 5 metreye kadar 6 mm² kablo gerekir. 1.000W inverter için en az 25 mm² kablo kullanılmalıdır. Şebeke kablosu en az 3 × 2,5 mm² olmalıdır.
Büyük bir inverter ve yüksek kapasiteli lityum aküyle kısa süre çalışabilir, ama 900–1.300W çeken bir tavan kliması 200 Ah lityum aküyü 2–3 saatte bitirir. Klimayı pratikte şebekeye bağlıyken ya da jeneratörle çalıştırmak gerekir.
